Guide Abendlicht (der stille Beobachter 1) (German Edition)

Free download. Book file PDF easily for everyone and every device. You can download and read online Abendlicht (der stille Beobachter 1) (German Edition) file PDF Book only if you are registered here. And also you can download or read online all Book PDF file that related with Abendlicht (der stille Beobachter 1) (German Edition) book. Happy reading Abendlicht (der stille Beobachter 1) (German Edition) Bookeveryone. Download file Free Book PDF Abendlicht (der stille Beobachter 1) (German Edition) at Complete PDF Library. This Book have some digital formats such us :paperbook, ebook, kindle, epub, fb2 and another formats. Here is The CompletePDF Book Library. It's free to register here to get Book file PDF Abendlicht (der stille Beobachter 1) (German Edition) Pocket Guide.

She was a brilliant lace maker. And one day a young rich man came around and asked for a special lace for his household Later he returns and asks the shop owner about the philosophic manuscript he found in it pocket, a treatise about God and his existence. The old owner then tells him that he himself was a brilliant student, thinking that he needs no god. But then gets typhus and loses all his academic abilities. So finds himself a god whom he can trust and surrender to his will, for can not do anymore what he wants to do. A philosophical tale about the questions of suffering and will.

Heilige Waffe & stille Beobachter! #47 Let´s Play Unturned [German][HD]

Some serious thoughts. Two quite contrasting stories. Grethe Auer — Hi Paul! I haven't visited in a while but, as always, take pleasure in the pictures you share and the discussions here. Always pleased to see you here, Karen. I hope to share some more pictures here. Gabriel Bagradian is a rich Armenian who served in the Ottoman army, later he went to France and married Juliette there. With his family he goes to back to the village of his ancestors in Turkey. But then Turkish started to persecute and cast out the Armenians.

Thousands died. Gabriel developed a plan to secure a mountain top the Musa Dagh, the Moses Mountain near the coast and moved up there with all the remaining Armenians over people. The first attack of the Turkish army became a disaster for the Turkish army How long are they going to stay alive against the whole Ottoman empire?

How long is the food lasting? How strong are there own nerves in such a close community? Werfel has written a very powerful and moving novel set during the genocide on the Armenians and their struggle to survive. First published I am taking part at the 'Lunch Table' for seniors of our church : Well, I am old enough.

The wife of the pastor who had invited me recently makes some potatoes gratin. During reading Werfel's novel I started to look for more background about the genocide on the Armenians. There are plenty, here just a few, I have consulted. I didn't read everything, because it became so daunting and depressing. The report of the German missionary, published , but because of censorship the report was nowhere cited in newspapers.

The deportation of Armenians started already in the 19th Century as the Swiss doctor from Basel reported then. And our family Thanksgiving was never complete without one of the boy cousins demanding more "Old rotten potatoes My daughter and her husband ate the rest when they came in the evening. I catalogued some more book marks: -- a Korean fan, metallic a nice quote 'I'm just sitting here holding your place Tomorrow is the first anniversary of Suki's death.

As a family we go up to Mt Pilatus. I didn't know that I have the book mark above of Mt Pilatus, so that was a nice surprise when I found it today. Mt Pilatus looking South. We were above the fog enjoying a sunny day, and had some memories of Suki. Stunning view from Mt. Rest in peace, Suki. Your family still loves you very much. It was a very beautiful day. I am pleased to see you here. But I am not quite sure to which creative writing of me you refer to. But I am pleased you like what you read here.

Our cat had an operation today. They found some tumor on the left back side. So it is now wearing a ruff? Will be a restless night, tonight. I love cats! I hope the surgery was successful and that she he? Keep us posted. What's your cat's name? My feral cat who is 16 years old is Uglifruit. The surgery was okay. But the wound looks ugly. He spent the last two nights in my son's room, so he got all the moaning and restlessness.

He doesn't like the meds. I wonder why the medication smells fruity. They should either make it with the smell of meat or so, but not like a children's treat. Cats are pretty fussy about what they eat.

Synonyms and antonyms of Lichtkegel in the German dictionary of synonyms

I agree with your assessment of how Calvin's medication should be disguised! All good wishes to Calvin and his humans. He realized that he can push the food out of the plate and then the liquid was staying on the cloth underneath. Clever but he doesn't know that that were some drops of his painkiller. He often sits around the corner to the kitchen and just looks at us, kind of 'look at me, what you done to me' attitude. My feral cat Uglifruit will not let me touch her at all.

However, she doesn't neglect to come to my back window multiple times a day to tap on the window to beg for food. I can't hear the tap, but I can see her paw rapping away at the window. I hope he's feeling better and on the mend. Bless his little heart! Look at his dilated pupils!! My son commented that pictures when I sent it on the family chat: "Silly human refuses to pet me. My vengeance shall be furious! The little girl Samantha lives close to the sea and loves to be on the beach and live the things and animals there.

One day a school of dolphins appear. One of them, Delphi, talks to her, and takes her out to the sea so that she learns what friendship is. A lovely little book about friends sharing the little things of life with each other. Samantha and Delphi, Illustration by Michele Gold. Rheinfelden is an old city at the Rhine, founded through a near by Roman camp around 44 BC.

There is the oldest bridge over the Rhine between Strasbourg and Konstanz. The buildings near the bridgehead were built in the Middle Ages, changed later and renovated some years ago. The old wooden bridge burnt down in the 19th century. Part of the complex is the Hotel Schiff ship. This domentation shows the old plans and the history of these buildings. The same company bought the Hotel Schiff and the surrounding buildings in order to enlarge their concept of 'Clinic in a hotel' where there patients and tourists in the same hotel. Suki and I had coffee and cake in the Restaurant Schiff.

This sounds very welcoming. The little starfish comes too late to Noah's Arc and so is left behind. It holds on to the arc but loses its partner. So it has now way to multiply after the Flood, therefore God takes it up to the sky and so multiplies to the stars of heaven Also the mule which carries Mary is barren but also gets its special treatment. I don't like that story by Bambaren. Samantha was much better and had made sense to me, but this, no. There, but for the grace of God go I. Anyone can be struck by illness at any time. Everyone should be entitled to have hope and happiness.

Two days later another guest commented quite severely that he does not want to be reminded of old age and illness when on holidays That's the summer 'everything happens all over again and again'. She writes from hindsight and describes the summer bit by bit, always referring to death and not wanting to die at the end of a story as in Wender's movie 'The State of Things' I couldn't follow the author's constant insistence on 'emptiness', loneliness', the talk about what is 'beginning' what is 'end' what is 'farewell' and the connection with death.

I read it because my name appears in the title One day that vacationer will be old, though not necessarily disabled or ill. Some people are so ungrateful for their blessings. It pains me to see such reactions. No wonder the world is the way it is. If you haven't read it, Paul, you are in for a fun treat, even better if you can read it with a young one I will have a look for it when visiting the public library again.

A short treatment of the question about suffering for the missionary. Suffering is part of the Christian calling - as Christ being prepared to give his own life if needed. Written in and published in a Germany where suffering for one's faith was daily life. The author concentrated on the Christian symbols. There are differences between burials and cremations: there are less symbols on the latter, and but there is an increasing amount of Christian symbols, indicating that Christians, too, used this form of funerals.

Animals are often engraved doves for peace, lambs for patience and benevolence, fish for Christ Ychthus standing Jesus Christ God Son Savior , bees for diligence, pelicans for care for their offspring, lions for power and strength, butterflies for rebirth the Greek word for butterfyl is psyche, like soul , asses for helpfulness etc. If all these symbols do really have a Christian background is open. There was no time to question all the relatives of the gravestone 'owners' about their motives.

An interesting investigation. A poem about the intrigues of a man to be nominated as judge in a illegal way. As in the Princeton catalog is noted: 'Kara Mustapha Bashaw is a pseudonym. A satire on 'Mr P: Ha-n', i. Patrick Haldane, M. I just recently read a book about the images on Jewish gravestones! The author also has a book entitled Forever Dixie which is more about Southern cemeteries.

It includes some of the symbols in it, but it is broader in scope than symbolism. He has some other books about cemeteries in specific locations such as Paris and Los Angeles and one book that deals with the sculptures and other "architectural" things as he calls them.

I tried to find it here in Switzerland, but to no avail. Let's see what it brings. I am definitely interested in looking at it. There are not many publications in German, almost all of them concentrate either on a special cemetery or an artist. Or they are booklets by cemetery authorities or churches giving more councelling hints about creating a memorial for the dead.

It's also very portable for taking with you to the cemetery! I will make pix of gravestones and then compare them at home with the book s and other pix. Well, that's my intention but I am still not sure, how much time and effort I really want to put in that. I just had a good first sentence in one of books I checked: 'Wissen wir eigentlich, was wir tun? Maris is a fisherman's daughter on a far away water based world. Flying messengers are the only fast and safe communication among the world's islands.

Maris is adopted by a 'flyer' and learns to use his wings, but when he gets a son, the wings belong to him according to tradition. Maris starts out to change that tradition with far reaching consequences for the whole world of Windhaven My son used that novel for of his school works. Ali, a police inspector is sent to investigate together with the British police because the main suspect is the princess' bodyguard, a member of the Moroccan secret service.

The inspectors behaves as a typical macho Arab - but solves the mystery The story is not bad but the writing is too sloppy and far-fetched. What is it about Oxford and Cambridge as settings for murder mysteries!!!!????? I missed my LT day. I started with LT on the 21st of October ! Well, I've seen the tenner medal from Tim but didn't get the message : Great to be part of this.

We joined almost exactly a year later, on October 11, A whole school has to move to an old castle in Scotland because their own premises had to be renovated. The six Jays Jacqueline, Joyce, Janice, Janet, Jean, and Joan are always on the lookout for adventures and are thrilled when they hear about the headless ghost who should be wandering around in the castle. There is also a new student, Morag from Norway who apparently is of Scottish descent School life in the s - being surprised by rain on a picnic was an adventure then - modern kids would basically complain about such an outing and would call emergencies and twitter all around.

A nice easy happy read. He made large travels into the inner parts of Africa and was the first white to report the sighting of Mt Kilimanjaro. He learned three African languages and published dictionaries for Suaheli, Kinika, and Kinjassa. He helped also to open houses for freed slaves who came back from other countries. An interesting short biography of this missionary who spent 29 years in East Africa.

Hi Paul. Let me add my belated congratulations on your tenth Thingaversary. A belated congratulation from me, too, Paul I still have a while until the 10th Thingaversary, but I enjoy the time here from the beginning. Here are such wonderful people - and reading recommendations. I enjoy LT very much - the 'bookish' stuff like cataloguing and CK and also the community aspects as personal threads, challenges etc.

Alma and Judith start to clean up their mother's flat after her death their father died some years earlier. They find old letters written by a certain Paul addressed only to her mother from Nicaragua. They mention a lie which they share. The sisters didn't know much about their parents stay in Nicaragua, even less about a lie in their mother's life. A novel about the search of the children for the understanding of their parents motives to chose such a life and learn about the political disinformation the West believed.

The persons are fictive but the historical background is not. The story is told in an intertwined way in the view of the mother and then of the oldest daughter. Regula Portillo is a young Swiss author who took part in the Sofalesungen couch readings , events that took place in private homes. I joined again in SantaThing Last years SantaThing didn't work - the books never showed up. But Loranne gave me a gift entry so I can join this year's SantaThing and will - hopefully - receive some books this year.

I am looking forward to it. I know I had trouble getting books to my Santee in the Christmas Swap last year. They finally reached her, but I think I purchased them a second time before they finally credited me for the loss. Amazon seems to be a bit chaotic. Cliff, a nature photographer, is found dead in the mountains, in a fictive mining town, - the upper part his body missing, eaten by a grizzly, the local authorities believed. But his brother Steve found disturbing hints towards something bigger - in size and scope.

Paul S' way with books in 2018 - Depression and Dancing

Is there still a prehistoric monster alive, a dragon or so? Longish, but very readable. A practical study of the books of Ezra, Haggai, and Zechariah. Gives some historical background and connections to the New Testament. A light, inspiring reading. With additional Bible study 'lectures'. However, I will say I've had no difficulties in getting things to arrive at my own address to them, even in the midst of that; the problem was with getting them to a UK address. Hey, Paul. Sorry that I have not visited your thread for so long.

I have read a lot and heard many audio books on my way to work, but I was very rare on LT. Everyone is sick at home. Marina has been dragging a respiratory problem for months. First it was said that it was pneumonia after X-ray and blood value , then the doctors thought it could be whooping cough still it is vaccinated and now you are still on the cause.

She feels pretty limp and could not work for a long time. She now has a cortisone spray, which alleviates the symptoms einwenig. Thomas and Isa have a classic cold flu withdrawn. Both feel a little better today. I see you have read a lot. Could you please photograph and post some exhibits? Thank you so much. I did not join Santathing for a couple of years because I once had bad experiences. Not that the books did not find their way to me, it was more that overzealous members had selected the books for my Santee and I had no chance to pick out myself.

That was too frustrating. I am sad hearing all your troubles in the family. Hope you all will recover soon. And I hope that you enjoy SantaThing this year. I am afraid the exhibition in the Pocket Museum is already over, they probably have a new one. The place is not on my way home, so I don't know when I'll pass that museum again.

  1. Full text of the Eneas Sweetland Dallas translation.
  2. Hyperion Records.
  3. The New Bullying.
  4. Meurtre dans un jardin indien (ROMAN) (French Edition).
  5. The Natural Gourmet: Delicious Recipes for Healthy, Balanced Eating;

I only made 2 pictures, here is the second one. Wiersbe writes good. I think his spelling out all the parallels in the Old Testament with Jesus' coming is great. But his writing about the end of times are a bit less inspiring, I think. But he is good in pointing out God's grace and his guidance in our lives. Since this meadow is used as a meeting point for 'conspiratorial' purposes.

It played a somewhat importnt part in the fight for freedom against the Habsburgs. Then it was often used as meeting point of the political representatives of the old Swiss cantons.

Dictionary of German - English a-L

This booklet shows the history of this little meadow. It was bought basically by school children through the Swiss Charitable Society in and handed over to the government as an inalienable gift. Living by grace - the grace of God is free and no strings attached. We believe that God has forgiven me and promised to take care of me.

So God is 'showering' me with everything I need, and I can ask for any blessing which is mentioned in the Bible. He often refers to St. Paul but without mentioning the troubles, pains and shortages Paul sometimes experienced. Paul, too, had his unanswered prayers. But altogether an encouraging book One of the last books Suki bought. I bought an advent calendar with beer for my son again. I asked for Swiss beers, but they mixed a few foreigners among them. Synge - I am in Aranmor, sitting over a turf fire, listening to a murmur of Gaelic that is rising from a little public-house under my room.

Beyond a wall of ripped-up city, the Nazis were shooting. Caesing - Erst schien es Olga, der Tag hielte den Atem an. He is the beer drinker here, I am only the beer buyer. So far he liked the Shakesbeer and the Full Moon best. Never seen one of those- very neat :. The bottles are in three wooden racks. I try to buy beer one bottle at a time. Well, not exactly that. Several at a time, but all different. I don't drink that much beer because the weather here is too cold and the calories are too many. I brought some boxes to our pastor because he will move to Germany next Spring. Then in invited me 'for a beer' into the Amsel blackbird , a restaurant and the local brewery with their own label.

Well, I had a glass of local white wine with the quiche. We reminiscented about our time in Israel I got to spread my beer cheer as today I had a Chanukah party at my house. It was lots of fun. I thought it would be fun for my grandson to have some kids his own age here so I invited another family to join us for latkes, candle-lighting and a gift grab box. A couple of guests were dedicated beer drinkers so they were more than happy to try out my beer varieties! Now I get to choose some other ones! The other two I haven't met so far.

My five-year-old grandson collects beer bottle caps. He started doing this when he was out metal detecting with his dad my younger son. They're thinking of making a table topped with the bottle caps. It might also be fun and much easier to make coasters for beer mugs or smaller glasses out of the bottle caps. All that would need would be a base, a frame, the caps, and some clear epoxy.

I think both would be fun projects. Will you post a picture of the beer-cap-endproduct? Might look quite goo, I guess. I will post a picture if they ever do it. Not everything my son wants to do or make actually materializes! I can see your pictures now. Flying Dog has some great labels!!! Whoever their artist may be is certainly creative and talented. Grunde gehen, umkommen. Today in Joseph Mohr was born. He has written 'silent night, holy night'. His sisters gives him the money to do that but wants Marco to keep in her house.

So Marco is 'sold' to his aunt. Marco's mother is a Christian and gives her Bible to Marco and promises to pray for him In the second story a woman asks a boy who hangs around the market place to help her carry the Christmas tree home. Sigi is staying with a cousin because the new lover of his mother made him leave the house Two simple children's stories with happy endings. Since I made this challenge to read a book with a word from his song, it was a bit of information which came along A collection of 11 short stories about everyday life in mostly rural Ireland.

A nice pace to the stories about love and losses and longings I just realized that it is Edna O'Brien 's birthday today. A nice children's book. Sultan, Lion and Camel travel on their flying carpet to the Lighthouse Island and meet the 3 Devils of the Seas with their ship 'Hell'. They obviously want to arrest the pirates Intersting reading for me, to see what they felt importent to mention in such a paper at that time. I do, too. I started back when I had my own grandkids and realized how much I missed reading books for the younger set.

Hi Paul, First of all let me say thank you so much for your kind and generous gift of Secret Santa. What a nice thing to do for me. I very much appreciate it. Second of all, I confess that I opened the package as soon as it came. I couldn't wait to see what the books were. In addition, my holiday of opening gifts Chanukah is over so I figured it would be okay to open the package immediately.

I still don't know who my Secret Santa is. I'll find out after Christmas. I say that because they took into account my taste in books, and not even one of them was even on my extensive wish list! It's about atrocities and romance in wartime Poland. I really enjoy discovering new authors and like to dip into Holocaust literature from time to time. I feel I need to know as much as I can about what happened without overwhelming myself. I generally prefer non-fiction, but well-written Holocaust fiction makes the reader feel the emotions of those involved in what really happened.

I look forward to reading this book. However, I never read this particular novel! Another book to discover by an author of quite strange stories! Moreau - H. I was thinking of trying another novel by this author, but was told the The Time Machine was a bit too dated. Now I can try another novel by this author without knowing anything about the story. That is way cool! I was impressed by her talk that day and hoped to read her novels.

I have only read People of the Book by her so far so I'm looking forward to this novel which I've never read but I know comes recommended highly. By the way, I also had much fun picking books for my Secret Santee. I hope that person likes the books I chose as much as I like those I just received.

  • Touchstones?
  • Letters to Pastors.
  • Inhaltsverzeichnis;
  • Seaside Harmony: 1 (Postcards from misty harbor inn)!
  • microscope sessions x 3?
  • »MNM v1.0«.
  • Mongol Steel.
  • Again, thank you so much, Paul! Please share here what you received from Secret Santa as well. Thanks for visiting my thread and bringing such colorful Christmas tree decorations - ours is not so colorful. Just a little tree with red Christmas tree balls and the light string Suki made when in therapy and some tree chocolate :. Hope you find and be the the light, too. I have read The Island of Dr. Moreau some years ago, fascinating, disturbing ethical issues. I have The Face of Another somewhere. And I know People of the book , never heard of Balson.

    So it looks a very interesting collection of books you're going to read now : It's great to be so positively surprised by a stranger : I will share what my secret Santa chose for me - after I opened the two parcels I got from Book Depository. I knew that there was no beer from Argentina among the beers, so I had a closer look at the tag: artigianale is Italian and stands for 'crafts'.

    John and Dot are married since one year. But then the wicked toy merchant leads John to an apparent intimate meeting of Dot with a stranger A great tale. Op die manier werd de opdracht om aan cultureel opbouwwerk te doen onmogelijk gemaakt. De reactie uit sommige politieke gelederen was al even heftig.

    Als ze niks te verbergen hebben dan hoeven ze de controles ook niet te vrezen. Februari markeerde ook het begin van het werkproces van Underneath Which Rivers Flow , het project van Jozef Wouters in nauwe samenwerking met nieuwkomers verbonden aan Globe Aroma. Achter het Decoratelier in de Liverpoolstraat ontdekte Wouters in die periode een grote, belendende, leegstaande ruimte. Een nieuwe Safe Haven werd voorzichtig geopend nadat een andere brutaal werd verstoord. Zowel het bestaande Decoratelier als de ruimte er achter maken deel uit van een groot stadsrenovatieproject in het kader van het Duurzaam Wijkcontract Zinneke.

    Het blok tussen de Nijverheidskaai, de Liverpoolstraat, de Heyvaertstraat en de Gosseliesstraat behoort tot de Slachthuizenwijk. Tot in de jaren vijftig waren er vooral groothandelszaken in vleeswaren gevestigd. De voorbije tien jaar werd een heftige discussie gevoerd over de wenselijkheid van de autohandel op deze plaats in de stad. De Gemeente Molenbeek en het Brussels Gewest kozen voor een beleid waarbij de handel verplaatst zou worden naar de Haven van Brussel. De aankoop van de grote Libelcohal — centraal in het genoemde blok — door de Gemeente Molenbeek in moet in dat perspectief worden gezien.

    Brussel staat niet bepaald model voor de hedendaagse goed gebouwde stad. Terwijl de meeste Europese steden sinds de jaren negentig gebruik maakten van de economische hoogconjunctuur en van lokale en Europese ontwikkelingssteun om hun centra en de periferie ruimtelijk leefbaarder en economisch aantrekkelijker te maken, bleef Brussel toch vooral passief toekijken.

    De voorbije tien jaar is daar echter stilaan verandering in gekomen. Het masterplan voor de Kanaalzone en de recente ambitie om het drama van de Noordwijk te herstellen, zijn daar maar twee voorbeelden van. Brussel kan de opgelopen achterstand ten opzichte van andere steden ook in haar voordeel doen draaien door te leren van de fouten van anderen. Publieke ruimte wordt te vaak alleen bekeken vanuit absolute openheid en fysieke toegankelijkheid. Beslotenheid en afsluiting zijn daarbij de vijanden. Maar recent onderzoek van Metrolab Brussels 1 toont aan dat er net nood is aan enclaves in de stad: min of meer afgesloten plekken waar activiteiten kunnen plaatsvinden en ervaringen gedeeld worden.

    Gastvrijheid is daarbij een kernbegrip. Om je ergens welkom te voelen moet je ergens kunnen aankomen. De poort naar een publieke ruimte moet niet altijd voor iedereen zomaar openstaan. Inclusief staat niet gelijk aan altijd open en gratis. Metrolab noemt deze vorm van publieke ruimte inclusieve enclaves. Centraal daarbij is het verzoenen van hun capaciteit tot openheid en hun capaciteit tot beslotenheid.

    Het zijn tegelijkertijd veilige havens in de stad, toegangspoorten tot de stad en opstapjes tussen stedelijke territoria. Hij stelt daarin dat transparantie voor veel meer staat dan corruptie bestrijden en fatsoenlijk bestuur bevorderen. Het gaat om de moderne dwang jezelf voortdurend tentoon te stellen. Hij pleit voor afsluiting, distantie en geheimhouding. Zijn voornaamste bezwaar tegen de totale zichtbaarheid is dat deze uiteindelijk ten koste gaat van de vrijheid.

    Ze leidt tot tirannie in de gestalte van een nieuw soort panopticum. Vandaag worden parken zo ontworpen dat de mogelijkheid om erin te verdwijnen, om je erin te verbergen, quasi uitgesloten is. Publieke ruimte moet neutraal, open en transparant zijn. Alles en iedereen moet altijd even zichtbaar en leesbaar blijven om handelingsperspectief te garanderen. Vertrouwen betekent: ondanks het niet-weten omtrent de ander een positieve relatie met hem opbouwen. Waar transparantie heerst, is alle ruimte voor vertrouwen weg. De roep om transparantie weerklinkt vooral als er geen vertrouwen meer is.

    Toen de projectgroep van Underneath Which Rivers Flow hun nieuwe, geheime werkruimte betrad, werd hen duidelijk gemaakt dat hun werkplek in de nabije toekomst deel zou uitmaken van een publiek park. De vraag was hoe zij — als nieuwkomers in deze stad — dat toekomstige park zagen? Wat was er nodig om het daadwerkelijk gastvrij te maken?

    Hoe kon het park hun vertrouwen winnen? In de ruimte achter het Decoratlier mochten ze hun eigen Secret Garden ontwerpen. Een veilige, geheime plek als een voorgeborchte van een toekomstige publieke plek. Building Out Loud. Zo noemt Jozef Wouters zijn werkwijze. Al bouwend ontwerpen zonder voorafgaand plan en zonder allesbepalende machtsstructuren.

    Dat alles met uitsluitend recuperatiemateriaal zodat ook geld geen bepalende machtsfactor wordt. In een ruimte die groot genoeg is om simultane verbeelding en constructie mogelijk te maken. En aan het eind van het proces kan de groep zelf mee bepalen hoe ze hun Secret Garden willen openen voor een publiek. Welk publiek mag binnen en hoe worden ze binnen gelaten?

    Een jaar lang was de ruimte achter het Decoratelier een inclusieve enclave in wording. Nu het echte park nog. Ein paar Scheinwerfer und ein paar Lautsprecherboxen reichen. Ein kleines silbriges Auto kommt angefahren und bleibt mitten auf der Wiese stehen. Dort laufen zwei Frauen mit einem sie umspringenden Hund ….

    Meist funktionieren sie aber nur begrenzt. Meg Stuart gelingt ein Maximum an Verdichtung mit nur wenigen Setzungen. Nach rund zwanzig Minuten geht es in die erste Halle. Anders finden nicht alle Platz. Die Ungeordnetheit der Menschen kippt die Ordnung der geraden Regalreihen. Aber Entwarnung, es besteht kein Mitmachzwang! Das gesamte Vorgehen ist vorsichtig, fein. Zwischendurch sieht man nicht viel. Wie wollen wir leben in dieser durchindustrialisierten Welt mit all den Artefakten, die uns zur Natur geworden sind.

    Weil es eben keine Grenzen gibt zwischen den von Menschen geschaffen Dingen und dem Rest. Aber wer will das schon trennen? Les spectateurs sont assis le long des murs. On Thursday evening, she will also present her new production, titled Celestial Sorrow , in the Kaaitheater in Brussels. Her most recent work was created for Europalia Indonesia. She was introduced to the Indonesian artist Jompet Kuswidananto, who created an installation for Grand-Hornu.

    Together, they worked in Yogyakarta around a common theme: how can the past and its ghosts be expressed by bodies, music and light? The Indonesian artist focused on the painful memory of the long Suharto dictatorship, which was overturned by the student movement in , and the horrifying massacre of millions of communists in — The result is compelling and very impressive. The spectators are seated along the walls. More than 1, light bulbs hang from the ceiling, forming a starry sky, which at times casts a harsh light on the stage.

    The Japanese DJ Mieko Suzuki stands behind her turntable on stage, playing obsessive lounge-style music. Three dancers, singers and performers create overwhelming and at times even bizarre ambiences. The choreography opens with a long, shamanistic meditation, with cries, various sounds, a golden cloak, followed by a mad, rave-like trance, like a rite of spring on ecstasy. Sorrow, the candour of the images of our youth, mysterious Indonesian figures and the heightened kitsch of a saccharine-sweet song from Java all follow.

    The sounds formed by plenty of different noises and breathing, the costumes by Jean-Paul Lespagnard including a cloak with fairy lights and the lighting design are especially well done. What you see on stage is all inspired by the situation in Indonesia. The light that flickers on the trucks, the clashing noises. These are all ways of reminding you that the dark Suharto years are really behind us. And the sorrow of the sad songs refers to the fact that this music was banned under the dictatorship.

    While the choreography is dark and experimental at times, the audience is swept away on several occasions, by the extraordinary talent of the performers and the vocal acrobatics from Berlin Jule Flierl and Claire Vivianne Sobottke. Notre regard est toujours saisi par autre chose. In it they celebrate the beauty of turmoil and of contradictions which meet but never mix, like two immiscible liquids. Spectators should probably rely on their experience to interpret Celestial Sorrow , a collaboration between Meg Stuart and Jompet Kuswidananto.

    But to do this, you need a basic principle: you need to trust the singularity of your emotions and their value rather than ignore them. Often a guttural sound or a gesture pops up where it is least expected, like memories, feelings or traumas that surge to the surface. Our gaze is always captured by something else. Hence the unresolved turmoil the spectator experiences, when confronted with an individual who wants to express everything at the same time, or that evaporates to make way for a multitude of almost imperceptible small movements.

    The turmoil in itself is not fascinating but the pleasure that it provokes, linked to excessive emotions, even to a contradiction. So why do some images make more of an impression on us than others? Those in which the eroticised bodies seem glued to each other only to break away. Those in which the performer, arms raised as if connected with the whole of the universe, undulates in a trance.

    Whether you like it or not, there is something beautiful about this darkness. The mystery will remain unresolved, until blindness sets in perhaps. Something inexorably breaks free, rising out above the meeting of these contradictions. Oddly enough it is both one and the other: Meg Stuart and Jompet Kuswidananto, Indonesia and the West, darkness and light, consciousness and the unconscious, nature and art, humanity and the universe.

    In Celestial Sorrow , the choreography is inspired by an endless quest. It shocks because of the combination of profound and scandalous deterritorialisation, with a heightened transcendence of identities with queer nuances and a community in celebration, that has created a scary form of experimentation, which, however, is never dissociated from the specific realities. The history of Indonesia is suddenly referenced, in a song called Hanti yang luka by Betharia Sonata, in the detail of a minor almost operatic form the parade of a miniature truck.

    Under the dictatorship there was no place for sadness or pain. By performing it as part of Celestial Sorrow , we have given this song a place to exist, to be free. In Celestial Sorrow magnetism appears in its most poetic form: in the last scene, a few furtive gestures by a peacock-man makes us forget everything that happened, marking a return to order, before the confusion begins again perhaps. When the lights of Celestial Sorrow are switched on again, in all their harshness, all you can say is: this is exactly what I wanted to see on stage, a work like no other.

    Celestial Sorrow by Meg Stuart and Jompet Kuswidananto is all about the aura of a gesture that connects man with the universe, and finally with himself, in a multitude of ways. The skies completely darken here by pm. Dancers learn much about each other by moving together; an intimate conversation built of trust and shared experiences that form our homes on the road and in the studio. Our bodies become containers of memories that have settled into our bones.

    I can still feel the reverberations of a quartet created with Meg, Jennifer Lacey, Susan Blankensop and me; exacting hours of recalled improvisation to acquire minutes of set material. We were all weaving our lives together in and out of downtown studios, and trying to make ends meet. Fellow striving artists were creating magic in the lofts of Soho, long before it transformed into a high-end shopping mall. We formed our chosen family during a time that became marked by the AIDS epidemic. Too many loved ones left us far too soon.

    The grief gave us a determination to keep creating, to keep moving, to keep working for long hours into the night. Nothing would stop those of us left behind. Meg would soon catapult from fellow NYC dancer to a renowned European creator. Titled Disfigure Study , it was a quiet, dark, somber and deeply moving hour-long trio that immediately created a stark contrast to the highly theatrical and hyper physical dance that informed most of the European dance scene at the time.

    Indeed, Disfigure Study truly disfigured expectations of what a New York based dancer trained in the traditions of release technique and contact improvisation was supposed to present to an European audience in The piece was minimalist without being formal or abstract; profoundly affective without being theatrical or expressive; deeply technical without relying on one identifiable technique; highly visual, and yet, mostly taking place in shadows, penumbra, and darkness. Where one would expect integral bodies and fluid movement, Stuart offered a stark sense of post-AIDS melancholia, turning dancing bodies into incoherent and yet very consistent collections of partial body parts.

    It was remarkable in those days to get such support to spend time in the studio, and then to present in Europe, hurrah! Watching the last rehearsals, I knew she had created something special; a new and distinctive voice that spoke to how we were all recovering, adapting and moving on. She had discovered the seeds for what would blossom over the next years. I remember trying to encourage her to trust when her work was ready to be seen, but she had so many doubts at the start.

    The pressure was great. Affects-as-imaginations exuding from the trembling body, or erupting through the animal quality of a very human howl, are what allow Stuart to consistently and logically move her dance and dancers across the most disparate disciplines, spaces, bodies, in delirious images and through lysergic sounds.

    AG : From then our journeys led us into different directions that would cross from time to time. We would see each other in Europe, in New York, in class, in performance, in improvisations, and I loved to see her explorations in both big productions and in intimate settings. Each of us would grow into roles as creators, teachers, leaders, curators, and writers, and still we are always asking questions and pushing through doubts.

    I have continued to find her work to be profoundly moving, with haunting visual, sonic and physical images that linger in memory long after viewing. Her book Are we here yet? Compositionally, her pieces gain consistency by the ways Stuart meticulously saturates the scenic space with highly affective forces that she draws from her dancers-collaborators. Dramaturgically, every scene links to the next by relentlessly affirming the constitutive ambiguity inherent to every single situation in our lives.

    If there is any violence, it is always under the project of highlighting a deeply touching understanding of the ultimate fragility of living. My path led me to become the dean of the Tisch School of the Arts where as a student Meg first began to choreograph so many years ago.

    Who would have imagined that in those early days? Passing back through the heart, our next memories will refigure my bones. Until that moment, embarrassment and disgust had been refreshingly absent from the space. To conjure these states by speaking the words aloud was not just an ill-timed critique; it felt like an affront, an attempted reimposition of conditions and contexts the performance had worked carefully and joyfully to transcend. In a program note, choreographer Meg Stuart discusses the idea of borders, both physical and social.

    These explorations are often tinged with the erotic, but explicitly sexual gratification is not on offer; the intention and context are absent. The performers simply accept pleasure when it arrives as a natural consequence of any of their varied modes of touch, as they also accept pain, awkwardness, and discomfort—all of which are entirely different from embarrassment. Later, our nostrils are filled with the smoke and sweet scent of incense, and a volunteer is brought up onstage to participate in a classic disappearing act, complete with mirrored compartment.

    These and other references to magic and mysticism again approach the question of boundaries: between reality and illusion, inside and outside, between what we thought possible and what we see happening in front of us. Near the end of the two-and-a-half-hour piece, the house lights go up and the company faces the audience as performer Claire Vivianne Sobottke presents us with a series of proposals. Is there anyone in the house, she asks, who has the time to walk her to her hotel after the performance? Come up to her room and eat chips?

    Is there anyone who wants to take the company out clubbing til morning? In this cry I hear not a craving for emotional anesthesia, but a wild desire to exist beyond, to inhabit a state outside of our ordinary modes of living and feeling.

    php-stem/ at master · marc-mabe/php-stem · GitHub

    In staging this desire, Stuart enlists her collaborators and her audience in casting her own spell. A spell for the banishment of embarrassment and disgust; a spell for new forms of relation, calling forth possibilities for connection, support, and release. Au cours de la performance, on se sent parfois comme dans un concert. De quoi parlons-nous?

    Que diriez-vous que cela apporte en termes de rapport au spectateur? Nous partageons ce moment ensemble. Je serai satisfaite si cela leur inspire quelque chose! Malheureusement, je ne pourrai finalement pas assister au festival. Et on partage volontiers son avis. Puis arrive le personnage principal: la pluie. Il est la condition humaine. Comment peut-on survivre au chaos, comment le corps peut-il le supporter encore?

    Highway is een stuk dat rond de argeloze kijker een web spint van onbetrouwbare, instabiele en hyperintieme beelden. De impact van Highway kun je afmeten: in wijdde het theatertijdschrift Etcetera er vier lange artikels aan. Nooit eerder of later gaf het een werk zoveel aandacht. Ook de wereld van de beeldende kunst toonde veel belangstelling. In wijdde A Prior magazine een nummer aan Stuart en Highway in het bijzonder.

    De lijst van internationale publicaties erover is quasi eindeloos. Het was alsof iedereen op dit stuk had zitten wachten nadat een jaar eerder Postdramatisches Theater van de Duitse theaterwetenschapper Hans-Thies Lehmann was verschenen. Dat was wereldwijd een instant classic, omdat Lehmann beter dan wie ook de vinger legde op de verschuivingen die zich aftekenden in het theater. Lehmann bewees aan de hand van vele voorbeelden dat tekst er niet langer een central plaats bekleedde. Vandaar postdramatisch: na. Decor, belichting, muziek, en zeker de lichamen van performers droegen in dat theater volgens hem minstens evenveel bij aan de betekenis van een stuk.

    Lehmann benadrukte ook de potentie van nieuwe media. Hij concludeerde dat de auteur of de regisseur in die situatie niet langer meester is van de betekenis van het stuk. De kijker doet er het zijne mee. Het boek bleef in Vlaanderen niet onopgemerkt, want Lehmann vond veel inspiratie bij kunstenaars als De Keersmaeker, Fabre of Lauwers. Daarmee plaatste hij Vlaanderen aan de kop van de theaterontwikkeling.

    Hij zag echter ook marge voor verdere vernieuwing. Experimenten met de verhouding tussen spelers en kijkers konden doortastender. Video mocht wat meer zijn dan een extra beeldje, gezien de groeiende impact van digitale media op onze manier van samenleven. Veel kunstenaars zaten daar ook op te broeden, maar Highway deed het allemaal in een klap en radicaal. Daardoor liepen performers en toeschouwers vaak door elkaar, of werden de performers gidsen als men van de ene plek naar de andere trok.

    Die nabijheid gaf echter ook een rare, ongemakkelijke intimiteit, temeer omdat de acties van de performers doorgaans nogal gewoontjes waren. Ze werden pas bijzonder — ja, bizar — door de vreemde invalshoek van waaruit je ze, in het echt of op scherm, zag of doordat dingen uit de hand liepen. Video was daarnaast alomtegenwoordig, deels als CCTVof cameratoezicht. Op schermen zagen de toeschouwers niet enkel de performers, maar ook zichzelf, meestal met kleine of grote verschuivingen in tijd.

    Stuart stuurde zo herinneringen van toeschouwers in de war. Technisch was het een huzarenstukje, herinnert gezelschapsleider John Zwaenepoel zich. We vroegen het uiterste van onze techniekers. Heine Avdal herinnert zich dat hij met het stuk ging slapen en weer opstond. We stelden het stuk op zes verschillende locaties telkens weer samen. In Kaaitheater en in Wenen hadden we voldoende tijd, maar in het Centre Pompidou in Parijs was de tijdsdruk enorm. Ik leerde er hoe je op gebouwen kunt inspelen en hoe je beelden kunt meenemen van de ene locatie naar de andere, als een archief.

    Nochtans zag Stuart het aanvankelijk niet zo groot. Na de scheiding van mijn ouders pendelde ik tussen hen. De overdracht gebeurde langs die snelweg. Ze dropten me in dat niemandsland. Daardoor kreeg die snelweg voor mij de betekenis van een tocht met een andere werkelijkheid bij elke nieuwe afslag. Net zo experimenteren we met tijd. Mensen willen hun lichamelijke en mentale toestand in de toekomst voorbereiden. We zetten dingen naar onze hand maar plooien ons ook vlot naar diverse media.

    We handelen als kameleons naar de context, gedreven door het verlangen onszelf te overschrijden. Een verlangen naar plooibaarheid en oneindigheid, naar een open einde, het begin van een lang, wijdvertakt parcours. Ze mankeerden vastigheid, ze werden geen personage. Het bleven grillige, onsamenhangende portretten. Maar doordat ze zo dicht bij toeschouwers kwamen, en samen met hen in filmbeelden opdoken, besmetten ze de toeschouwers met die instabiliteit.

    Hij komt er, langs een andere weg, tot de conclusie dat het lichaam van de performer als een kameleon oneindig veel beelden kan uitdrukken. Hij suggereert zo dat het lichaam een canvas is voor beelden die zowel performers als kijkers erop projecteren. Laermans wijst er meteen op hoe dat lichaam als medium mee gestuurd wordt door andere media als klank, licht of video beeld. Highway ontrafelt volgens hem hoe dat in zijn werk gaat. Maar fans, zoals Steven De Belder toen theaterwetenschapper, nu stafmedewerker bij Parts , doorkruisten Europa om het werk op de zes locaties te zien. Zijn getuigenis is uniek, want dit werk was, uit de aard van de zaak, niet te verfilmen.

    Het is zelf een spook van de theatergeschiedenis geworden. Maar ook een mijlpaal, ook al omdat talloze andere theatermakers er inspiratie uit haalden. Sie in klobigen Motorradstiefeln und schwarzem Tutu. Ein Kampf der Gladiatoren und Geschlechter, der unentschieden endet: Beide sind gleich stark — und gleich verletzlich. In diesem grandiosen Finale steigen Scaroni und Sobottke in den Ring. Meg Stuart recently received the Golden Lion for lifetime achievement in the dance category at the Venice Biennale.

    The award is well deserved as she has been influencing contemporary dance since the s with her visually powerful, physically captivating and sensually electrifying work. Although internationally successful, she has put down strong local roots. With a performance combining design, dance, the visual arts, fashion and music, she is appearing at the HAU Hebbel am Ufer again in March. Having been created during a residency at the HAU Hebbel am Ufer, it can now be seen for one last time in Berlin after guest performances elsewhere. In the same way as the performance, we pick up where we left off with a new version of her article.

    A small, cumbersome figure wrapped in a heavy robe of layered quilts, her mouth stuck in a grimace, each foot shackled to a sack of bricks as if about to be drowned. A picture that hurts, even if there is no story to accompany it — not even a scream. At the other end of the room, costume designer Claudia Hill, who dressed Stuart beforehand, strips her back down to her thin, naked skin. Again and again, she readies the dancers for a brief photo shoot before tidily hanging all the props back on the clothes racks.

    This act provides an insight into the rehearsal process, but also involves a bit of child-like dressing up as well as an unusual kind of catwalk flair — voguing. There is nevertheless also a hint of futility. There is no need for a dress. The scene may be paradise or a typhoid-infested quagmire, but at least the issue of style has been taken care of. It is not a question of dress code, but rather a counterpart or partner reading the mood.

    The artist herself is without make-up, in a brown vintage pullover, her bleached blonde hair tousled. Moving her hand over her head from behind, as she often does on stage, is probably her favourite gesture in private too. She has displayed the courage to appear dishevelled during her career too. It is as though something has exploded over the course of these performances. It did not come as a surprise when at the start of the year it was announced that Meg Stuart would be awarded the Golden Lion at the Venice Dance Biennale in the summer. Residencies at theatres where dance is not part of the usual programme are rarely available, except to her.

    Scaroni and Julian Weber - contributes something from their own profession. Much is reminiscent of what is already familiar but, as Antonija Livingstone put it, it is polyvalent. There is an impulse over which an afterglow already hangs, but also a fear of pointlessness and futility. Her company is called Damaged Goods and it does not take much imagination to extend the application of damaged goods to the body. This vehicle, which makes so much possible, on one hand, but rules out so much on the other, is loaded with both energy and pain at the same time.

    In a figurative sense, there is the pain of a self that constantly has to act and react but hardly ever has adequate means with which to do so. This sentence leads her to the problem of an impossible presence. She sees thought, memory and imagination as overlapping activities, entwined with one another but which take place at different levels and in various ways and each with its own logic, generating a kind of endogenous noise.

    Her method is to crank up the noise and then to channel it with mental and somatic techniques. They are already the product of a subject forming multiple possible realities that divide back into themselves. They are somatically explored, psychologically corrupted bodies that shiver, articulate ticks, pull faces, get in a whirl and become entangled. Not tied to any particular soul, they are traumatic dream dancers imprisoned in a vegetative fabric of interconnected movements. That is also what gives her works their often contemplative, even meditative quality, in spite of the aggressive music and abrupt scene changes.

    The fact that she comes from a theatrical family definitely also plays a role as do the handovers from one parent to another over the famous Californian Highway in her childhood. During her time in New York in the s and early s, she lived in SoHo, visiting several galleries a day. With hindsight, she says her sense of choreographic space was very much shaped by her studies of pictorial composition.

    This led to many collaborations with visual artists and filmmakers, including Gary Hill, Ann Hamilton and Pierre Coulibeuf. Material for this approach is provided above all by the different viewing angles in spatially fragmented choreographies like Highway and Visitors Only. There is an air of nonchalance as though the audience and performers agree that they know the rules of the game but do not have to explore them.

    This attitude of wanting to give something at best but not always wishing to offer it also means the audience sometimes has to bear with it. There is no compulsion. If something does not spark, it continues to smoulder. The audience must put up with this and there is not much to elevate here either. Meg Stuart is not known for letting conceptual statements limit her scope of action. Surrendering to the process is the true constant across all the variation in her works.

    Sometimes like a volcanic process, where the depth of collaboration produces an eruption, and sometimes like a game marvelling at the material assembled. This self-energy is not starting capital but rather the result of precise artistic work on these rather fragile and damaged goods in which we pass through life. She dances with such phenomenal control of the body that even the most complex combinations of movement seem as self-evident as normal communicative behaviour.

    The words leave his mouth as if the most outlandish chains of thought belong to everyday language. He succeeds in speaking without a mic in the most unaffected tone of everyday conversation yet can be clearly understood in the whole theatre. Both artists appeared as if they were only briefly passing by and had to go straight back to work in a tavern serving beer and bar food.

    They wear jeans and trainers — him in a light-blue t-shirt and her in a loose yellow, brown and black chequered top — all bargain brands. They hardly need to blow their own trumpets — neither year-old Stuart — who enduringly shook up the contemporary dance scene of the time at just 27 years of age to the extent that it was no longer as it was before — nor year-old Etchells, who developed such a convincingly fresh type of performance in the s with his Sheffield-based group Forced Entertainment that British theatre suddenly thrilled the whole of Europe.

    Over the years, they have succeeded in developing a lightness, verve and persuasive force which goes far beyond most of what currently passes through contemporary choreography companies. This distribution of roles — him the wordsmith and her the master of body language — is not maintained. There is ironic grandeur throughout where mockery and anger about the outside world are sometimes combined.

    Artistic loops constantly ramp up the tension and absurd interjections provide amusement. Everyone must make up their own mind about what lies beyond and any higher being. But what would such a being see if it observed people on this side? Perhaps creatures like the three rolling around the dancefloor of the Frankfurt Mousonturm. One begs for a little bit of love in ludicrous, red platform shoes and an alien with giant ears and a face mask bedecked with glittering stones chirps strange arias.

    The third is initially maltreated by the others and then healed — with the help of an ear candle that is set alight as if we were visiting an Indonesian natural healer. Meg Stuart may have imported the idea of the ear torch from Indonesia as this is where inspiration for her most recent performance has been sought. Could this supernatural sorrow be a being that rules over everyone and everything? Or a misery that besets the heavens and is simply observing human creatures and the idiocy that they perpetuate on Earth. Meg Stuart is anything but someone who regards herself as a god. Kuswidananto is responsible for the heavens to a large extent.

    He nevertheless makes them look earthly using many different-sized light bulbs, some loudspeakers with a retro look and interlinked crystal chandeliers. The sound, sometimes culminating in ear-splitting noise, is provided by the live musicians Mieko Suzuki and Ikbal Simamora Lubys, who initially produce such a spherical prelude that the audience fears that the performance will not progress beyond joss sticks, a little bit of hip movement and bizarre garments like a cape crocheted out of golden festive garland.

    Memory is explored with little distinction between personal and social aspects while there are sharp borders alongside a conciliatory note, supported and provoked by everything from a hard beat to the Indonesian tearjerker, the latter presented as a procession under a cape of flashing lights. Be it other stuff. Movement stuff.

    Language stuff. He talks a bit and she dances a bit. Then she talks, and he… tries to move a bit. Summarized in two sentences, Shown And Told would look a bit like… this. Meg Stuart and Tim Etchells. A combination that undoubtedly will arouse the interest of many festival programmers. A well-known choreographer Damaged Goods and a respected performance artist Forced Entertainment collaborating.

    It feels more like a low-key workshop. They have been working together on a number of occasions in the past. Assemble them, disassemble them. And it is interesting to see somebody do the same in another language. Bringing that to Meg opens it in a different way. Many forces, narratives and possibilities move through us in any give moment.

    What they come up with on stage might be simple, light and straightforward, but by the way they present all of this to an audience, you just feel that these two bodies and minds carry a couple of decades of experience. En veeleer dan die ruimte te bestormen en omver te werpen, zoals je van een jonge kunstenaar misschien verwacht, onderhandelt Wouters bijzonder intelligent met de aanwezige infrastructuur. Wouters blaast die oude techniek nieuw leven in.

    Ze spelen het theater als verbeeldingsmachine voluit uit. Meer dan vier uur lang verplaats je je vanop hetzelfde stoeltje in tijd en ruimte: van uitzichtloze Palestijnse tunnels of het kantoor van het Europese grenswacht-agentschap Frontex tot in een volledig verduisterde zaal. Het theater als zwart vierkant, waaruit alles en niets kan ontstaan. Meer zelfs, hij heeft lak aan de grote boodschap die de grote zaal veronderstelt en kaapt het theater terug als een atelier, met ruimte voor experiment. Het is die doordachte reflectie over het theater zelf die de jury zo waardeert.

    INFINI is niet alleen een onderzoek naar welke utopische landschappen we vandaag in het theater moeten verbeelden, maar ook naar het kijken zelf. Hoe kunnen we het centrale perspectief van de klassieke schouwburg herdenken naar een tijdperk waarin niemand nog door dezelfde bril lijkt te kijken? Wouters deelt zijn ruimte met heel wat aanstormende internationale kunstenaars.

    Het uitzicht is zonder meer infini… Een voorstelling als een weergaloos gebaar. Als normale autobiografische Arbeit geht Hunter keinesfalls durch. Doch ihrem Tanz ist zu entnehmen, wie hart dieser Kampf gewesen sein muss — auch wenn Meg Stuart zu Beginn von Hunter noch harmlos an einem Tisch bastelt.

    Was da passiert, ist in einer Videoprojektion zu beobachten. Erst nach erfolgter Selbstbefreiung spricht die Choreografin selbst und live. Hunter ist ein Schatz von finsterer Brillanz. Vielleicht war das der erste Funke — ein kollektiver Traum, der aus dem Theater hinausfloss und sich langsam verbreitete, getragen von all den Anwesenden.

    Das hat einen hedonistischen Aspekt. Je mehr das Feuer brennt, desto unsichtbarer und kleiner wird die Konstruktion, und dann wird auch die Gruppe von Leuten, die darum herumsitzen, kleiner, bis alle zusammenhocken und Stockbrot essen. Ist Empfindsamkeit eine Energiequelle? Und Fiktion? Oder die noch ungeborenen Fossilien, Minerale und Kristalle, die die Spuren unserer Zeit in eine ferner Zukunft tragen. Die Wirtschaftskrise und die sozialen Dramen, die mit ihr einhergehen, sind aus diesen Bildern, die zu keinerlei kritischer Betrachtung einladen, subtrahiert.

    Brauchen wir vielleicht andere Bilder, um zu einer alternativen Betrachtungsweise dessen zu gelangen, was diese Ruinen hervorgebracht hat? Verwandeln wir sie in Museen der Moderne? Wenn man nach rechts blickt, sieht man wie die Fotos sich an der Wand bis zur Decke erstrecken.

    Vor etwa einem Jahr fanden wir uns in einer ehemaligen Zementfabrik wieder, wo Jozef Wouters eine Probe leitete, die sich mit dem Vokabular des Bauens befasste. Geht praktisch an die Sache heran. Manche halten sich nur einen Tag. Die Bilder an der Wand werden jeden Tag neu arrangiert. Die Reise entlang oder durch diese Fotografien erlaubte uns, uns mit den vielen nomadischen Figuren in ihnen und ihren extremen Reisen zu identifizieren. Ich freue mich darauf, es herauszufinden. Wir nicht. Wir werden es nie erfahren.

    Was sollen wir damit machen? Dies, sagte sie und deutete mit ihrem nunmehr schmutzigen Handschuh auf alles um sie herum, ist kein Feuer; aber es ist trotzdem die Vergessenheit. Man stelle sich ein Museum der Erfahrungen vor, eine Zeitkapsel, in der Praktiken am Leben erhalten werden.

    Verkleinere, um zu beobachten. Zwei weitere Bilder, in leuchtendem Gelb und Rot, haben auf der Karte zueinander gefunden. Robert Pogue Harrison, Gardens. An Essay on the Human Condition , Chicago, Barry Lord, Art and Energy. Of waar mensen samenkomen om al hun Ikea-meubelen op te stoken in een collectief ritueel. Verschillende acties, weet je. Misschien was dat de eerste vonk — een collectieve droom die uit de zaal ontsnapte en zich langzaam verspreidde, gedragen door alle aanwezigen. Hoe stellen we ons de theaters en andere kunstruimtes van morgen voor?

    Hoe geven we die ontmoetingsplekken vorm? Hoe verbeelden we ons die laboratoria voor het samenleven? De voorbije jaren doken die vragen geregeld op in onze gesprekken — met choreografe Meg Stuart en scenograaf Jozef Wouters, en met vele anderen die meewerken aan Projecting [Space[. Gedurende een maand zal het gezelschap Damaged Goods op locatie werken in de Zentralwerkstatt Lohberg in Dinslaken, om die te transformeren tot een tijdelijke omgeving voor het experimenteren met collectieve praktijken van ontmoeten en maken. Bladerend door mijn notitieboek valt me op hoe veel verwijzingen naar warmte ik opving tijdens repetities.

    Een waaier aan materiaal werd verzameld om het smeulende vuur van het repetitieproces te voeden. Het opbranden betekent het verbruiken, opgebruiken. Het heeft iets hedonistisch. En terwijl het vuur brandt, wordt het bouwsel onzichtbaar en steeds kleiner, en dan verdicht ook de kring van mensen eromheen, totdat iedereen gaat zitten en samen marshmallows eet. Tijdens repetities bespraken we de impact van energiebronnen op culturele productie, om dan snel van hout en steenkool over te gaan op datgene wat dansende, voelende en waarnemende lichamen drijft.

    Of met de warmte van een grote groep lichamen op een rave party? Hoe kunnen we de energie van het publiek aanwakkeren? Is gevoeligheid een energiebron? En fictie? Stel je een groep uiterst gevoelige lichamen voor die een oude mijnfabriek betreden. Wat zou er gebeuren als die lichamen zachtjes langs de betonnen vloer zouden strijken? Zouden ze de plek absorberen? Misschien zouden die ontmoetingen zich manifesteren in een abstract lijnenspel of in trage, unisono danspassages.

    Of misschien zouden ze de aandacht richten op de kleinste deeltjes wanneer iemand een handvol stof door de ruimte blaast. Wat zouden die ontmoetingen ons kunnen vertellen over de transformatie van energie en een zorgzame omgang met mensen en dingen? Paradoxaal genoeg vormt die veranderlijkheid net de rode draad door alle Performatik-edities en de uitdijende discipline van de performancekunst — van de vele kunstenaars die balanceren op de grens tussen dans, theater en beeldende kunst, tot hun veranderlijke werken en de diverse locaties waar ze worden opgevoerd.

    Wat valt er te vertellen over performance anno ? In de plastieken plooibaarheid van zijn beelden, in het hele proces van hun creatie en in het collectieve karakter van zijn performances zag hij mogelijkheden voor kunst om de samenleving vorm te geven. De term die Beuys bedacht, herinnert ons aan het feit dat onze hedendaagse sociale praktijk kan bogen op een lange traditie van radicale, interdisciplinaire kunstvormen die met het sociale in dialoog gaan.

    Maar terwijl Beuys het nog als zijn politieke taak zag om kunst te maken die rechtstreeks voor sociale verandering zou zorgen, beschouwt de hedendaagse kunstenaar kunst eerder als een platform voor sociaal engagement. Na tien minuten van informele babbels bij een drankje, staken we de Sainctelettesquare over en verhuisden we naar een lege zaal in het Kaaitheater. Agonistisch pluralisme ijvert voor een sociale verscheidenheid waarin tegenstellingen respectvol naast elkaar bestaan.

    Een vergelijkbare houding vinden we in de Maori-rituelen, die evengoed tegengestelde meningen in stand houden, maar die de kloof wel proberen te overbruggen door aandachtig te luisteren. In Building Conversation werd de groep in twee tegengestelde kampen opgedeeld. Maar net zoals bij agonisme was het niet de bedoeling om tot een consensus te komen — een toestand die volgens Mouffe onze sociale en politieke verdeeldheid alleen maar versterkt. Het proces waarbij de defensieve en vijandelijke houding van de deelnemers tot een open dialoog transformeerde door te praten en door fysieke poses aan te nemen, maakte ons opnieuw attent op de mogelijkheid om over de verschillen heen een constructief gesprek op gang te trekken.

    Na drie uur verlieten we het Kaaitheater weer en gingen we langs dezelfde weg terug naar onze oorspronkelijke locatie en de informele gesprekken die we bij een hapje en een drankje voerden. De deelnemers waren niet meer hetzelfde als voor de dialoog, maar wat was er uiteindelijk precies veranderd? In de Salons van Performatik bespreken kunstenaars en andere panelleden verschillende topics die te maken hebben met het programma, en het tweede Salon was gewijd aan sociale sculpturen. Lotte van den Berg was een van de kunstenaars die aan het panel deelnam, en ze greep de gelegenheid aan om te vertellen dat de performatieve dialoog deels bedoeld was om verschillende conversatievormen uit te proberen.

    Op die manier kunnen we niet alleen een kritische blik werpen op traditionele aanspreekvormen en hun invloed op onze sociale relaties, maar ze eventueel ook veranderen. Enerzijds namen we vanuit onze persoonlijke en politieke motivatie deel aan een debat over levensechte kwesties, waarbij we dus op een zekere manier wel degelijk betrokken waren. Maar anderzijds wisten we dat er snel een einde zou komen aan het conflict, waardoor de conversatie soms meer leek op een repetitie of een gevoelsexperiment.

    Daarvan werd ik me meer en meer bewust telkens als ik andere deelnemers opnieuw tegen het lijf liep en zo het reflectie- en uitwisselingsproces nog versnelde. Andere werken op Performatik sorteerden een vergelijkbaar effect — ook diegene die het sociale op een orthodoxere manier representeerden, zoals Caen Amour van Trajal Harrell. Net als een traditionele performance zorgt dit werk voor een gedeeld moment of een gemeenschappelijke ervaring; het vraagt aan de toeschouwer om de creatie ervan te ontcijferen, weliswaar met behulp van nieuwe codes en conventies, maar de radicale tegenstelling tussen werk en toeschouwer blijft intact.

    Maar eigenlijk bevindt de creatie van dit werk zich niet ergens tussen kunstenaar, performer en publiek in. Er wordt gewoon kennis overgedragen op het publiek, terwijl kennis in de coproductie van Lotte van den Berg gezamenlijk ontstaat en afhangt van de woorden uit wisseling. Bovendien keert het werk de pure, neutrale ruimtes van het theater of het museum de rug toe, en verkleint het de afstand en het formele verschil tussen kunst en kijker door een andere ruimtelijke context te gebruiken.

    Someone Else van Ant Hampton is een ervaring opgebouwd rond het gevoel van sociale isolatie. Het eloquente werk doet bovendien een suggestie om die scheidingsmuren neer te halen. De performance, die de bezoeker uitnodigt om het werk na te spelen met behulp van een reeks taken en instructies, is typerend voor Hamptons autoteatro. Samen met de andere toeschouwers zit je in de foyer van de Beursschouwburg tegenover de Auguste Ortsstraat, haast volledig ingekapseld in het theater terwijl je door de ramen het bruisende centrum van Brussel kunt zien.

    Je krijgt een hoofdtelefoon opgezet die aan een iPod hangt en je luistert naar twee stemmen die in de plaats van jou en je partner spreken: griezelig accuraat brengen ze jullie gedachten en gevoelens onder woorden. De kunstenaar brengt klemtonen en structuren aan in de conversatie met zijn aanwijzingen over hoe je moet omgaan met de ruimte en met je partner, in stille bewegingen en gebaren. Op dat moment vindt er een verschuiving plaats in de performance. Hampton geeft niet langer instructies, maar doet je een voorstel: hij vraagt jou om een gesprek aan te knopen met iemand buiten de normale parameters van jouw sociale ruimte.

    Vervolgens krijg je de opdracht om het theater te verlaten en te gaan ronddwalen, waardoor je een soort flaneur wordt die de stad in zich opneemt door middel van bewegingen en observaties. Je gaat deel uitmaken van het sociale weefsel van de binnenstad, maar bewaart tegelijkertijd een kritische afstand tegenover die ervaring. Crucialer nog: Hamptons werk daagt je uit om je sociale vervreemding te laten varen en een eerste stap te zetten naar een nieuwe manier van sociaal zijn. De vraag die Bishop zich stelt, is hoe we de esthetische waarde ervan bepalen.

    Om bij Hamptons werk te blijven: volstaat het dat we meegaan in zijn voorstel om een praatje te maken met iemand buiten onze vertrouwde sociale kring? Is het feit dat Lotte van den Berg een verhitte discussie opvoert een verdienstelijke poging tot sociale verbetering? En zo ja, waaruit bestaat de esthetische inhoud ervan? Waar Bishop misschien nog wel het meeste belang aan hecht, is het soort relaties dat gevormd wordt, of het soort kritisch bewustzijn dat ontstaat in deze ontmoetingen en relaties. Toch wil ik benadrukken dat de werken die ik hier bespreek niet zomaar de ogen sluiten voor de spanningen en wrijvingen die kunnen ontstaan wanneer je het sociale boetseert.

    Ze bevatten heel bewust een soort openheid en onvoorspelbaarheid die een genuanceerde manier van sociaal zijn mogelijk maken. In het werk van Lotte van den Berg zijn geschillen en verschillen de motor van sociaal engagement, en in die zin sluit Building Conversation aan bij het agonistische pluralisme van Mouffe.

    Atelier III, waarvoor Meg Stuart samenwerkt met Jeroen Peeters en Jozef Wouters, is een doorlopende en ruimtegebonden performance die zijn locatie onder de loep neemt — een oud fabrieksgebouw in Molenbeek waarin Wouters zijn studio onderbracht — en onderzoekt welke implicaties deze context heeft voor de ontwikkeling van hun werk.

    Scenograaf Wouters nam in zijn intrek in de fabriek en wil er enkele jaren blijven om aan verschillende projecten te werken met verschillende kunstenaars, terwijl hij artist in residence is bij Damaged Goods, het dansgezelschap van Stuart. Net als hun artistieke tegenhangers hechten Stuart, Peeters en Wouters veel belang aan gezamenlijke inspanningen: ze gaan aan de slag met uitingen van collectiviteit tussen de performers, maar ook tussen het publiek en de inwoners die deel uitmaken van het grotere geheel van Atelier III.

    Het sociale wordt hier opnieuw getransformeerd onder invloed van sociaal engagement, en interessant genoeg neemt die aanpak maar liefst drie Performatik-avonden in beslag. De performance duurt dus heel wat langer dan de uitwisselingen van Hampton of Van den Berg, die respectievelijk een uur en drie uur duurden. En toch gaat de performance niet dieper in op de sociale complexiteiten en de machtsrelaties waar het Atelier zich in mengt en die het mogelijk ook verstoort en vervormt. Bovendien is het werk, dat zich uitstrekt over meerdere jaren en projecten, dankzij zijn lange duur niet zomaar een eenmalige gebeurtenis, maar eerder een conversatie die op gang blijft of een sociale band die zich ontvouwt.

    Hoewel de kunstenaars niet pretenderen de uitkomst te kennen, hebben ze sowieso een nieuw model voor ogen: een sjabloon voor een uitwisseling die blijft voortduren of die een betekenis kan krijgen, vooral voor de gemeenschap waarin de kunstenaar zijn kamp opslaat. De prangende vragen van Bishop zijn behoorlijk relevant in deze context, vooral wanneer we stilstaan bij het soort relatie dat ontstaat in de ontmoetingen van Atelier III. Ligt de betekenis van dit werk in de interactie tussen performers en productiecrew, tussen performance en publiek, of tussen kunstenaars en gemeenschap?

    Waar situeren we het sociale? Hoewel de kunstenaars erkennen dat ze aan de slag gaan op en met een plek die al een eigen sociale context heeft, vormt het Atelier een soort sociale praktijk. De performance bevindt zich midden in de voortdurende wisselwerking tussen de esthetische en ethische dimensie van sociale sculpturen. Tot op heden is de sociale praktijk er nog niet in geslaagd om dat dilemma te overstijgen, maar de kunstenaars blijven zich hier wel in vastbijten.

    In de context van performance, en van Performatik in het bijzonder, lijken sociale sculpturen de vraag te stellen welke nieuwe, kritische kunstvorm het sociale zou kunnen aannemen. Elize Mazadiego is kunsthistorica en critica. Naast haar eigen publicaties schrijft ze ook voor Frieze en ArtNexus Magazine. Op de Ruhrtriennale volgde met Projecting [Space[ de hallucinante apotheose van die zoektocht.

    Dinslaken: een grauwe stad, waar staal- en mijnbouwindustrie al lang verdwenen - maar de sporen nog overal zichtbaar - zijn. Johan Simons speelde er twee jaar geleden Accattone in een reusachtige hall, die intussen half ontmanteld is. In deze steenwoestijn sloegen Stuart, Peeters en Wouters met acht performers en twee muzikanten hun tenten op in en rond een vervallen bakstenen loods. Hun voorstelling begint buiten, op de steenvlakte rond het gebouw. Een koppel maakt van hun auto een soort carnavalswagen. Een ander koppel draait in badpak rondjes op te kleine terreinfietsen. Twee mannen zijn in de verte in de weer met een vorkheftruck en een graafmachine.

    Anderen hangen er aan, of kruipen in de laadbak. Van alle kanten komen klanken, van dub reggae over soundscapes tot gewoon songs. In de verte volgen passanten het vreemde, onbestemde spektakel. Dan nemen de autobewoners het publiek op sleeptouw naar de grote machinehall. Daar ontdek je hoe imposant het gebouw is, want van buiten gezien verdween het in de immense leegte eromheen. Het is ook nog volgestouwd met materiaal. Vooral veel stoere, metershoge rekken. In de eerste helft van het gebouw blijft er nauwelijks een meter tussen. Verderop vormen ze een half-cirkelvormige tribune.

    Bij de ingang zwiert een tractorband die geluid voortbrengt doelloos rond aan kettingen. Elders staat een geknutseld tv-scherm, volgeplakt met prullaria. En zo is er nog eindeloos veel meer. Teveel om te bevatten. De natte droom van kinderen die al wat hen fascineert naar huis gesleept hebben.

    Tussen die rekken zoeken de performers, aangevuld met Meg Stuart zelf, contact met de mensen via gebaren en aanrakingen. Velen gaan mee in dit openingsritueel. Pas daarna ontwikkelen de performers hun eigen rituelen. Of hoe noem je anders de vreemde gebaren die ze maken en ergens het midden houden tussen tics, geheime tekens en een groepsdans?

    Een 'collectieve viering van persoonlijke obsessies of wensdromen'? Misschien wel. Je kan het nooit allemaal tegelijk volgen. Het is te veel. Het enige wat zeker is, is dat de performers niet enkel dromen, maar die dromen steeds meer uitleven. Jorge De Hoyos probeert bijvoorbeeld op te stijgen met een parachute, door hard te lopen. Mor Demer loopt plots naakt tussen de kijkers.

    Sigal Zouk en Renan Martins geven het stuk een baseline met een quasi doorlopende dans. En Mariana Tengner is zowat de MC van het event. Intussen jagen de contrabas en elektronische klanken van Klaus Janek en Vincent Malstaf dat voortwoekerende gebeuren aan. Wat dit betekent, of het iets betekent, is hier de zaak niet meer.

    Projecting [Space[ zoekt naar wat mogelijk is als mensen samenkomen, enkel en alleen om de beleving zelf. Of je daar in meewil, beslis je zelf. Maar niemand weerstond in Dinslaken aan de betovering van het grote kampvuur op het einde. Die tijdelijke constructie, slechts gebouwd om zichzelf te verteren, was het perfecte symbool van dit werk: een intense ervaring die verdwijnt met de bezoekers die er mee vorm aan gaven. Auftritt eines Gabelstaplers und eines Baggers. Sie knubbeln sich zum ekstatischen Pogodancing.

    Raumnot, Raumnahme, Raumvisionen. Hier geht es um mehr als eine getanzte Architektur-Annexion. Doch ihre eigenartigen Gestenfolgen kann niemand verstehen. Das interkulturelle Kommunikationsdefizit als peinigende Chaos-Choreografie. Es gilt die Menschheit nicht nur zu richten, sondern auch zu retten — wirklich? Wer beobachtet wen? Die Grenzen verschwimmen. Or where people gather to collectively burn all their Ikea furniture in a ritual statement. Different actions, you know. Perhaps that was the first spark — a collective dream spilling out of the theatre and slowly dispersing itself, carried by all the people present.

    How do we envision theatres and other art spaces today and tomorrow? How do we shape these places of encounter, these laboratories for living together? During the month of August the dance company Damaged Goods works on loca-tion in the Zentralwerkstatt Lohberg in Dinslaken, transforming it into a temporary environment for imagining and experimenting with collective practices of meeting and making. They address various transformations of energy, ecstatic encounters and care for the unfamiliar — all of it through a gamut of materials that were gathered to feed the smouldering bonfire that is a rehearsal process.

    Setting something ablaze means to consume it, to expend it. There is an aspect of hedonism in that. And as the fire burns the construction grows invisible and smaller, and then the circle of people around it becomes smaller too, until everyone sits down and eats marshmallows together. One wall of the studio is covered with images collected by all the collaborators.

    An arrangement of blue and red-brown images shows a body lying flat on an asphalt road, next to a huge land-scape grazed bare by bulldozers; and below that an underground parking lot that leads to a fantastic grotto with a shimmering light at the end. More worlds can be imagined underneath, perhaps reaching 1. Once the coal excavated and burned in the Ruhr area spurred on a whole industry and culture of workers and production, while society and cultural patterns are now defined by different energy sources as fossil fuels are quickly running out.

    If particular energy sources have a profound impact on the cul-tural production of a certain era, then what will the future look like? Our discussion quickly moved away from wood and coal to what drives bodies dancing, sensing, witnessing.